1
Lực và biến dạng: Cảm nhận sự tương tác giữa các vật thể
PHYS1001C-PEP-CNLesson 3
00:00

Lực là sự tương tác giữa các vật thể với nhautương tác, nó không thể tồn tại độc lập mà không có vật thể. Tác dụng của lực thể hiện ở hai mặt: thứ nhất là thay đổi trạng thái chuyển động của vật thểtrạng thái chuyển động (độ lớn hoặc hướng vận tốc), thứ hai là làm cho vật thể bịbiến dạng.

Phương pháp khuếch đại biến dạng nhỏ (Khuếch đại quang học)Khi bàn chịu lực nén, sự nghiêng nhỏ của gương sẽ khiến điểm sáng bị dịch chuyển một cách rõ rệt và dễ quan sátMàn hình (Screen)ΔyDịch chuyển lớnLực nén FĐường đi ban đầu của ánh sángĐường đi của ánh sáng sau khi bị biến dạng do nén

Hình: Phương pháp phản xạ laser minh họa biến dạng không nhìn thấy được

Phân loại và giới hạn của biến dạng

  • Biến dạng đàn hồi (elastic deformation): là loại biến dạng mà vật thể có thể trở lại trạng thái ban đầu sau khi loại bỏ lực ngoài. Đây là cơ sở vật chất để sinh ra lực đàn hồi.
  • Giới hạn đàn hồi (elastic limit): là giới hạn tối đa mà vật thể có thể duy trì khả năng phục hồi đàn hồi. Nếu lực ngoài quá lớn vượt quá giới hạn này, vật thể sẽ bị biến dạng vĩnh viễn hoặc thậm chí hỏng hóc.

Khoa học cảm nhận: Phương pháp khuếch đại

Không phải mọi biến dạng nào cũng có thể quan sát được bằng mắt thường. Trong vật lý, người ta thường dùngphương pháp khuếch đạiđể chứng minh sự tồn tại của biến dạng nhỏ. Ví dụ, khi bạn nhấn vào mặt bàn thí nghiệm cứng, nhờ phản xạ nhiều lần của tia laser qua hai gương phẳng, độ lệch góc nhỏ sẽ được chuyển hóa thành sự dịch chuyển rõ rệt trên màn hình xa.